نمونه ای از آموزش به بیمار به روش فرآیندی
فرآیند آموزش به بیمار
گام اول : الف- سطح دانش و آگاهی های خاص مربوط به بیماری را بررسی کنید و به سراغ تعیین نیازهای یادگیری بروید.
پرستار و بیمار اطلاعات لازم برای یادگیری او وخانواده را (محتوای آموزش) مشخص می کنند.
سئوالاتی مانند دانستن چه مطلبی برای شما حائز اهمیت است تا بتوانید به طور کافی از خودتان مراقبت کنید امکان مشارکت فعال در برنامه ریزی مراقبت از خود را می دهد. نیازهای یادگیری بر اساس اینکه بیمار در فرایند بهبودی کجاست تغییر می کند بررسی نیازهای یادگیری از طریق مشاهده مستقیم وضعیت جسمی، رفتاری یا پیش نیازها هنگام درمان هم میسر است.
در بررسی با بیمار همدلی کنید. با او تماس چشمی برقرار کنید. اگر موانع ارتباط کلامی وجود دارد از ارتباط غیر کلامی استفاده کنید. از آنچه دوست دارد از او سوال کنید سوالاتتان را باز مطرح کنید وببینید بیمار آماده یادگیری چه چیزی است؟اعتقادات ونگرش های او را بررسی کنید وآمادگی اش را جهت یادگیری بسنجید.این سوال را مطرح کنید کدام مهارت بیمار باید افزایش یابد وچه مهارت هایی را باید یاد بگیرد؟چه موانعی بر سر راه تغییر رفتار وجود دارد؟
مثال : سئوالات معمول در نارسایی قلبی شامل:
چرا فکر می کنید نفس های شما کوتاه است؟
به من بگوئید نارسایی قلبی از نظر شما چه مفهومی دارد؟
برای اینکه با وجود نارسایی قلبی از خودتان مراقبت کنید، لازم است چه کارهایی انجام دهید؟
 در نظر داشته باشید:
1-تصمیم بیماران در طول روز میتواند متفاوت باشد.
2-گاهی اوقات تصمیم آنها عاقلانه نیست.
3-کاملا مفاهیم مربوط به سلامتی را نمی فهمند.
4 - 10 /9بیماران فاقد مهارت در کنترل سلامتی خود و پیشگیری از بیماری ها هستند.
 
       اهمیت موارد آموزشی از دید بیمار با پرستار میتواند متفاوت باشد!!!
 
 
 
گام اول: ب - شیوه های یادگیری را تعیین کنید.
انسانها به روش های مختلف یاد می گیرند. یادگیرنده ها از این نظر به 3 دسته تقسیم می شوند.
1-   یادگیری فرد بصری است.
این افراد عکس ها، دیاگرام و دیگر تجهیزات بصری را برای یادگیری ترجیح می دهند. وقتی می خواهید به این افراد آموزش دهید از کارت های آموزشی، الگوریتم ها، فیلم، اسلاید و تجهیزات تصویری زیاد استفاده کنید.
     نکته هنگامی که می بینید به خاطر می آورید.
2-یادگیری فرد از طریق شنیداری است ( این حس تأثیر ناچیزی در یادگیری انسان دارد).
این افراد ترجیح می دهند از طریق کلامی آموزش ببینند زیرا آموزش دیداری ممکن است حواس آنان را پرت کند !! وقتی می خواهید به این افراد آموزش دهید از شیوه سخنرانی، توصیف بیانی، سیستم های صوتی، پرسش و پاسخ و مباحثه استفاده کنید. یادتان باشد مطالب باید در سطح فهم بیمار باشد.
                  نکته:هنگامی که گوش می کنید فراموش می کنید.
3-یادگیری فرد از طریق حرکات اندام ها و فعالیت های بدنی است.
این افراد ترجیح می دهند با استفاده از اندام های بدن آنچه را باید یاد بگیرند آموزش ببینند. وقتی می خواهید به این افراد آموزش دهید از شیوه های بحث گروهی ، نمایش، ایفای نقش و همانند سازی (تقلید) استفاده کنید.
یادتان باشد آموزش از این طریق باید آهسته باشد و در صورت لزوم آموزش به بخش های کوچکی تقسیم شود.
مقایسه یادگیری از طریق دیداری، شنیداری و عمل کردن
گوش کردن
 
20 درصد گوش کردن دیدن 50 درصد گوش کردن دیدن صحبت کردن 70 درصد گوش کردن دیدن صحبت کردن عمل کردن 100 درصد
 افراد با استفاده از حواس مختلف در فعالیت های آموزش - یادگیری فعالانه مشارکت می کنند.
به یاد داشته باشید: افراد بالغ به طور متوسط قادر به حفظ کردن 50 درصد مطالب در ذهن خود هستند که دو ماه بعد این میزان به نصف کاهش می یابد.
به یاد داشته باشید: میزان یادگیری شنوندگان پس از 15 دقیقه افت می کند، پس:
سلیس و روان و با زبانی ساده آموزش دهید.
مختصر و مفید آموزش دهید.
به بیماران نوشته های مؤثری را ارئه کنید.
Kiss ( Keep It Short & simple)
را فراموش نکنید!!
گام اول: ج - انگیزه بیمار را برای ایجاد تغییر بررسی کنید. به سراغ آمادگی بیمار برای یادگیری بروید.
انگیزه، کشش درونی به سوی هدفی خاص است که دستیابی به آن در فرد موجب رضایت خاطر ایجاد می شود. برای یادگیری بهتر باید انگیزه و تمایل به یادگیری در فرد وجود داشته باشد زیرا انگیزه مهمترین عاملی است که فرد را به فعالیت وا می دارد. نیاز به تعلق، نیاز به احترام به خویشتن و تحقق توانایی های بالقوه ...
میتواند موجب انگیزش در بیمار شود.
در این حیطه بیمار را برای یادگیری آماده و علاقمند کنید و او را فعالانه درگیر آموزش کنید تا بیمار برای یادگیری و پیشرفت ارزش قائل شود و در عالیترین سطح یادگیری ارزش ها را درونی کند و به راهی که خود انتخاب کرده متعهد شود. پرستار می تواند انگیزه بیمار رابا طرح سئوالاتی از او در مورد رفتارهای یادگیری، اعتقادات مربوط به سلامتی، نگرشش در مورد تیم درمانی، اطلاعاتی که باید بیاموزد، زمینه فرهنگی - اجتماعی و کسب یادگیری مورد بررسی قرار دهد.
��گام دوم: بررسی موانع موجود یادگیری
با 3 سئوال معمولی می توانید آن را بررسی کنید:
بالاترین سطح تحصیلات شما چیست؟
شما چقدر توانایی خواندن دارید؟
وقتی پمفلت و دیگر مطالب نوشته شده را می خوانید، چقدر نیاز دارید دیگران به شما کمک کنند؟
از دیگر موانع یادگیری می توان اشاره کرد به:
موانع عملکردی ( نقص شنوایی - بینایی و حرکتی )
موانع وابسته به وجود بیماری ( درد - خستگی)
اختلالات شناختی ( دمانس، هذیان)
افسردگی
کمبود وقت، عدم وجود محیط مناسب جهت آموزش و منابع کافی
کمبود مهارت های ارتباطی و فقدان دانش و آگاهی تیم آموزشی
��گام سوم: تعیین اهداف
با بیمار اهداف آموزش - یادگیری را تدوین کنید
اهداف آموزشی را در حیطه های مختلف شناختی، عاطفی و روانی حرکتی تنظیم کنید.
از متد Teach Back استفاده کنید.این یک آزمون ارزیابی دانش بیمار نیست بلکه به ما می گوید چگونه باید بهتر آموزش دهیم.
مثال:
به من بگویید چرا دوست دارید در مورد بیماری نارسائی قلبی بیشتر بدانید؟
 به من بگویید چرا به این دارو نیاز دارید؟
به من بگویید چطوری راحت هستید که زمان مصرف تمام داروهایتان را تنظیم کنید؟
به من بگویید قبل از آنکه بیمارستان را ترک کنید و پس از آن که به خانه بروید چه اهدافی دارید؟
 ��گام چهارم: آموزش را اجرا کنید.
اجرای آموزش به عنوان یک وظیفه !!
آموزش را با آگاهی از اینکه بیمار شما در مورد بیماری خود و شیوه های یادگیری چه می داند شروع کنید.به بیمار بگویید چه کاری را باید انجام دهد(پیشنهاد دهید).
موانع یادگیری را در نظر بگیرید و آموزش را شروع کنید.خوب گوش کنید و وسط حرف بیمار نپرید!
آموزش را در بخش های متعدد، با اشکال مختلف و با هماهنگی اعضاء دیگر تیم مراقبتی اجرا کنید.
مطمئن شوید بیمار درک می کند چرا این آموزش برای او اهمیت دارد.تغییر رفتار و انگیزه را درک کنید.
بیمار را مطمئن سازید که یادگیری آنچه در طول آموزش رخ می دهد می تواند توانایی عملکردی او را تحت تأثیر قرار دهد.
به بیمار بگوئید یادگیری با اهداف او مرتبط است.
بیمار را به یادگیری با روش حل مسئله تشویق کنید. او باید انگیزه داشته باشد و خو د اجرای مهارت را انتخاب کند و پیگیری نماید.
وقتی مهارتی را آموزش می دهید ابتدا مهرات را برای آنها توضیح دهید. آموزش را با موضوعی آغاز کنید که بیمار درباره آن اطلاعاتی دارد. آموزش را از مطالب ساده به پیچیده انجام دهید.
به بیمار بگوئید:
چه انجام دهد
چگونه انجام دهد
چه وقت انجام دهد
پیشرفت خود را ثبت کند
به بیمار بگوئید:
هر سئوالی دارد بپرسد زیرا:
پرستار سئوال او را توضیح داده یا آن را نمایش می دهد
مهارت را نمایش دهید.
با حداقل تجهیزات مورد نیاز آموزش دهید. مهارت را تکرار کنید. اجازه دهید یادگیری فعال باشد. آهسته پیش بروید، چون مشکلات با زیاد شدن سرعت، بیشتر می شود. از محیط آموزش به محیط واقعی بروید تا مشکلات مشخص شود.
مهارت را به چند قسمت کوچک تر تقسیم کنید. هر قسمت را نمایش دهید. از بیمار بخواهید قسمت ها را نمایش دهد. از بیمار بخواهید اجرای خود را از نظر اشتباهاتی که دارد ارزیابی کند، قبل از آنکه بازخوردی از پرستار بگیرد. در صورت نیاز به بیمار بازخورد دهید تا به موفقیت برسید. به تدریج که عملکرد بیمار بهتر می شود آن را کاهش دهید.
به بیمارانی که در یادگیری مشکل دارند اجازه دهید مشکل حل شود و آموزش کامل گردد.
تمرین کنید
تمرینات باید تغییر پذیر باشند. محیط را تغییر دهید و به محیط واقعی تغییر مسیر دهید.
این حقیقت را به خاطر داشته باشید 80_40درصد اطلاعاتی که می دهیم فورا فراموش می شوند ونیمی از آنچه باقی مانده است نادرست است!
 ارزشیابی کنید
ارزشیابی به سادگی به ما می گوید:
آیا به آنچه می خواهید رسیده اید؟
ایا آنچه را می خواستید بیمار برای شما بیان کند و اجرا کند، انجام می دهد و او می داند از او چه می خواهید تا انجام دهد؟ و می داند چگونه باید انجام دهد؟
 در صورتیکه به اهداف خود رسیده اید فرایند آموزش - یادگیری کامل شده است و شما می توانید موجب افزایش رضایتمندی بیماران، کاهش هزینه های درمانی - بهداشتی، کاهش دوره بستری و بهبود کیفیت زندگی بیمار خود شوید. در غیر اینصورت فرایند را از ابتدا بررسی کنید تا اشکالات را برطرف نمائید.
 
آموزش به بیمار
 آموزش به بیماران مبتلا به پر فشاری خون:
اندازه گيري فشار خون ،يكي از مهمترين راههاي پيشگويي وضعيت سلامت فرد در آينده است،هر چه فشار خون بيشتر باشد ،خطر ابتلا به بيماريهاي قلبی بيشتر است. فشار خون بالا حالتي است كه فشار خون از حد معمول بالاتر باشد. فشار معمول وطبيعي هر فرد سالم 80/120 (12روي8) است حالا اگر فشار خون شما هميشه براي چند بار 90/160 (16روي9) باشد شما مبتلا به فشار خون بالا هستيد و اگر همينطور فشار خون بالا باشد خطر بروز سكته مغزي و قلبي در فرد افزايش مي يابد .
   علايم فشار خون بالا
       در 95 درصد موارد بيماري هيچ گونه علت خاصي در ايجاد فشار خون بالا يافت نميشود به اين نوع فشار خون بالا – اوليه - ميگوييم و در 5 درصد باقيمانده دليل خاصي باعث ميشود فشار خون بالا برود مثل اختلالات كليوي .
گاهي سالها اين بيماري هيچگونه نشانه اي ندارد و بيمار از وجود زيادي فشار خون آگاه نيست و هنگامي كه فشار خون تشديد شد علايم مختلف ايجاد ميكند و اين علايم عبارتند :
✅سردرد
✅خونريزي از بيني
✅طپش قلب و كم حوصلگي
✅سر گيجه ، بويژه هنگام تغيير از حالت نشسته به حالت ايستاده و بلعكس.
 عارضه هاي فشار خون بالا
1.درد قفسه سينه
2.سكته مغزي و قلبي
3.بيماري شبكيه چشم مثل تاري ديد و نابينايي
4.عوارض كليوي
    درمان فشار خون بالا
       هيچ درمان قطعي براي فشار خون اوليه وجود ندار ولي با رعايت رژ يم غذايي و تغيير نحوه زندگي مي توان شدت بيماري را كاهش داد و از عوارض قلبي ، سكته مغزي ، جلوگيري كرد. مهمترين راههاي غير دارويي براي كاهش فشار خون بالا عبارتند از:
الف) كاهش مصرف نمك :
        چند نكته وجود دارد كه ميتوان با رعايت آنها وابستگي خود را به نمك كاهش دهيد و ذائقه خود را با ميزان نمك كمتر منطبق سازيد :
1.     مقدار كمي آبليمو به غذا بیافزاید ، آبليمو باعث ميشود نمك موجود در غذا را احساس كنيد .
2.     هنگام طبخ غذا به آن نمك نزنيد و سر سفره ميز غذا از نمكدان استفاده كنيد .
3.     براي افزايش طعم مزه غذا ها به آنها ادويه و چاشني اضافه كنید .
4.     مصرف نمك خود را به تدريج كاهش دهيد و از مصرف خوراكيهاي خيلي شور مثل چيپس ، بيسكويت شور ، گوشت و سبزيهاي كنسرو شده خودداري كنيد .
5.    از غذاهاي حاضر در فروشگاههاي زنجيره اي غذا بپرهيزيد ، چون اكثر غذاهايي كه آنها ارائه مي دهند حاوي نمك بالايي هستند .
 ب)كنترل وزن بدن :
        افراد چاق نسبت به افراد لاغر ،از فشار خون بالايي برخوردارند و بيشتر در معرض خطر فشار خون بالا می باشند بدين خاطر است كه بدن افراد چاق براي سوزندان چربي اضافي به فعالیت بيشتري نیازمند است و در نتيجه به ازاي هر يك كيلوگرمي كه از وزنشان كم مي شود يك ميليمتر جيوه هم از فشار خونشان كاسته مي شود و مي تواند فشار خونشان به حالت طبيعي بازگردد .
پ)مصرف پتاسيم:
         غذاهاي غني از پتاسيم تا حدودی فشار خون بالا را كاهش مي دهد ، براي افزايش دريافت روزانه پتاسيم ، روزانه مقدار بيشتري از غلات ، ميوه هاي تازه و سبزيجات مصرف كنيد و در عوض ميتوانيد نمك مصرفيتان را كاهش دهيد.
ت) انجام تمرينات ورزشي :
          يك برنامه ورزشي منظم به شما كمك مي كند كه قلب خود را تقويت نموده و وزن خود و فشارهاي روحي را كاهش دهید و همه اين موارد ممكن است به كاهش فشار خون كمك كند . ( انجام 20- 30 دقيقه ورزش ، سه بار در هفته براي كاهش فشار خون بالا كافي مي باشد. )
��آموزش در موردداروهای ضد فشار خون:
 دارو های مدر (ادرار آور ) نظیر ( هيدرو كلرتيازيد ، فورزومايد ، كلر تاليدون ) كه با افزايش دفع نمك و آب ، فشار خون را پايين می آورد . مصرف بالای اين دارو ها باعث عوارضی مانند : بیماری دیابت ، کاهش پتاسيم و افزايش ميزان كلسترول و چربي خون مي شود .
براي اجتناب از شب ادراري ،اين داروهارا در اوايل روز مصرف نماييد. فشار خون و وزن خود را به طور منظم كنترل نماييد .
 ◀   دارو هاي مهار كننده ي عصبي مانند (متيل دوپا ، گوانتيدين ، كلونيدين ، پرازوسين ):
مصرف زياد اين داروها باعث خستگي ، خواب آلودگي ، و حتي افسردگي می شود .
خشكي دهان يك اثر جانبي این دارو است و مي توان با تكه هاي نازك يخ یا نبات سفت خشكي دهان را برطرف كرد .
مصرف اين دسته از داروها در دوران حاملگی ضرري ندارد .
 
داروهاي گشادكننده عروق خوني مانند ( هيدرالازين ، مينوكسيديل ) اين داروها با متسع كردن عروق خون ، فشار خون را پايين مي آورد ، پس روزانه فشار خون خود را بطور مرتب اندازه بگيريد.
 4.    داروهاي مهار كننده ي پروتيني (كاپتو پريل ،انالا پريل ) :
مراقب سر گيجه ، سر درد ، يا خستگي باشيد و اين نشانه ها را به پزشك خود اطلاع دهید
دانه هاي پوستي ، كه ممكن است نشانه افزايش حساسيت باشد را نيز اطلاع دهيد .
فشار خون را به طور مرتب اندازه بگيريد .سرفه مزمن ، خشك و غير موثر را گزارش دهيد .
   مراجعات بعدی براي فشار خون بالا:
       بهتر است ماهي يک يا دو بارجهت بررسی اثر داروها و کنترل فشار خون به پزشک متخصص مراجعه کنید .
 ⭕ راهکارهای پيشگيري از فشار خون بالا
1.    كم كردن وزن :
        2. نمک كمتر ؛ موز بيشتر :
         تغييرات رژيم غذايي براي پيشگيري از فشار خون بالا بايد برمحدود كردن نمك و افزايش دريافت پتاسيم توجه كرد كه اين تغيير مي تواند ادرار درماني و دفع پتاسيم را كاهش داده و فشار خون را پايين بياورد .
3.    پياده روي ، آهسته دويدن يا شنا كردن:
         ورزش سبك منظم – از قبيل پياده روري ، آهسته دويدن يا شنا كردن ممكن است به كاهش فشار خون و كم كردن وزن كمك كند و از انجام ورزشهاي سنگين مثل - بلند كردن وزنه - كه موجب افزایش فشار خون گردد بپرهیزید .
 4.    حمايت براي ترك سيگار :
    تا مي توانيد سيگار را ترك كنيد زيرا سيگار حاوي ماده اي بنام نيكوتين است كه اين ماده مي تواند عوارض فشار خون بالا را افزايش مي دهد .
آموزش به بیمار
��چست تیوب
��چست تيوب يا لوله قفسه سينه يك لوله پلاستيكي انعطاف پذير است كه از طريق يك ست داراي كلمپ وصل به يك باتل ميشود و هيچ ارتباطي بين درون اين لوله و هواي بيرون وجود ندارد .درون اين باتل بايد آب مقطر استريل و يا نرمال سالين ريخته شود به طوري كه قسمت ديستال لوله 2 سي سي زير سطح آب قرار گيرد در باتل يك ارتباط ديگر با بيرون دارد كه هنگام تنفس بيمار حباب هاي هوا ي ايجاد شده از اين طريق را به بيرون مي برد.
��كاربرد:
✅پنوموتراكس=تجمع هوا در فضاي جنب
✅هموتراكس=تجمع خون در فضاي جنب
✅پيو تراكس=تجمع چرك در فضاي جنب
✅چيلوتراكس=تجمع لنف ناشي از مجراي توراسيك
✅هيدروتراكس=تجمع مايع سروزي غير التهابي
pleural effusion=تجمع انواع ديگر مايع
❌موارد منع مصرف❌
��موارد مقاوم به درمان مانند اختلالات انعقادي عدم همكاري بيمار
��فتق ديافراگم
��زخم هاي قبلي در فضاي پلور كه باعث چسبندگي هاي شديد مي شود
اندازه لوله در بزرگسالان و نوجوانان پسر 32-28frدر كودكان 18 و در
 
تاریخ آخرین بروزرسانی   :  1395-12-14 8:51        برو بالای صفحه نسخه قابل چاپ